Ostatnimi czasy o alkoholizmie mówi się coraz bardziej otwarcie, jednak dalej jest to dla niektórych rodzin powód do wstydu. Sami alkoholicy często wstydzą się swojej słabości lub wręcz przeciwnie uważają, że mają swój nałóg pod kontrolą. Zespół uzależnienia alkoholowego, który często może prowadzić do destrukcji alkoholowej jest poważną chorobą i ciężkim do zwalczenia uzależnieniem, które zdecydowanie wymaga leczenia oraz kontaktu ze specjalistą.
- Co to jest zespół uzależnienia alkoholowego?
- Destrukcja alkoholowa
- Etap choroby alkoholowej
- Jak wyjść z nałogu?
- Kim jest alkoholik?
Co to jest zespół uzależnienia alkoholowego?
Przez wiele lat alkoholizm był uznawany za pojawiające się stosunkowo regularnie okresy spożywania nadmiernej ilości alkoholu, które miały na celu doświadczenie psychofizycznych skutków jego oddziaływania na organizm człowieka lub zapobieganie skutkom jego odstawienia. Obecnie jednak definicja zespołu uzależnienia alkoholowego jest szersza i precyzyjniej oddaje charakter tego zaburzenia.
Zespół uzależnienia alkoholowego to cały zespół zjawisk psychofizycznych, gdzie jednak picie alkoholu jest zachowaniem dominującym nad innymi zachowaniami, które mają wartość. Uzależnienie od alkoholu jest chorobą pierwotną i może powodować szereg innych dolegliwości – zarówno fizycznych, jak i psychicznych. Rozpoznanie tej choroby opiera się na obserwacji wzorców picia, nasilenia głodu alkoholowego oraz utraty kontroli nad ilością i częstotliwością spożywanego alkoholu.
Alkoholizm może prowadzić do śmierci uzależnionego, jednak zazwyczaj nie jest bezpośrednią przyczyną zgonu. Do śmierci doprowadzają wszelkie inne dolegliwości związane z przewlekłym spożywaniem alkoholu pomimo szkód jakie ta substancja czyni w naszym organizmie – w tym marskość wątroby, niewydolność nerek, schorzenia sercowo-naczyniowe czy powikłania neurologiczne.
Destrukcja alkoholowa
Destrukcją nazywa się zespół zdarzeń i skutków, które niesie ze sobą regularne, nałogowe picie alkoholu. Destrukcja ta dotyka wielu płaszczyzn życia uzależnionego – od funkcjonowania biologicznego po sferę emocjonalną i społeczną. Proces ten jest postępujący i bez interwencji terapeutycznej prowadzi do całkowitej degradacji osobowości oraz zdrowia.
Objawy fizyczne destrukcji
Konsekwencje fizyczne długotrwałego spożywania alkoholu obejmują:
- drżenie mięśni (szczególnie widoczne rano lub podczas odstawiania alkoholu),
- nadciśnienie tętnicze,
- kłopoty z układem pokarmowym (zapalenie błony śluzowej żołądka, wrzody, zapalenie trzustki),
- marskość wątroby,
- neuropatie obwodowe (uszkodzenie nerwów obwodowych prowadzące do zaburzeń czucia),
- encefalopatia Wernickego-Korsakowa (zespół neurologiczny związany z niedoborem witaminy B1).
Objawy te mogą prowadzić do innych przewlekłych chorób, które w efekcie będą zagrażały życiu chorego. Regularne picie nasila również problemy trawienne, które stopniowo dezorganizują funkcjonowanie całego organizmu.
Sfera psychiczna i społeczna
Problemy zdrowotne nie są jedynym objawem destrukcji alkoholowej. Zaburzenia depresyjne (czasami prowadzące do myśli samobójczych), problemy w kontaktach społecznych, niekontrolowanie swoich zachowań oraz całkowita degradacja innych osób, ich uczuć i potrzeb to także objawy destrukcji alkoholowej.
Osoby uzależnione często wykazują narastającą izolację społeczną, utratę zainteresowań, konflikty w rodzinie oraz utratę pracy. Wielokrotnie obserwuje się także tendencję do przemocy – zarówno słownej, jak i fizycznej – co wynika z osłabienia mechanizmów samokontroli pod wpływem alkoholu.
Etap choroby alkoholowej
Choroba alkoholowa nie zaczyna się z dnia na dzień. Rozwija się ona etapami, dlatego też czasem trudno stwierdzić, czy dana osoba ma już problem z alkoholem. Rozpoznanie wczesnych symptomów umożliwia skuteczniejszą interwencję i większe szanse na powodzenie terapii.
Pierwszy etap — epizodyczne picie nadmierne
Epizodyczne picie nadmierne są to krótkie i nieregularne okresy picia. Zazwyczaj są one rozdzielone długimi przerwami. Osoba w tym etapie nie odczuwa jeszcze wyraźnego przymusu picia, jednak sporadyczne incydenty wskazują na nieprawidłowe cechy osobowości – takie jak impulsywność, poszukiwanie natychmiastowej gratyfikacji czy trudności w radzeniu sobie ze stresem.
Drugi etap — nawykowe picie nadmierne
Nawykowe picie nadmierne jest to etap, w którym osoba spożywa duże ilości alkoholu i czyni to regularnie, natomiast posiada jeszcze kontrolę nad swoim zachowaniem. Alkohol zaczyna pełnić funkcję narzędzia do relaksu, poprawy nastroju lub neutralizacji negatywnych emocji. W tym stadium pojawiają się pierwsze sygnały ostrzegawcze – takie jak picie w samotności czy potrzeba usprawiedliwiania ilości wypijanego alkoholu.
Trzeci etap — nałóg alkoholowy
Nałóg alkoholowy jest już uzależnieniem psychicznym i somatycznym. Podczas tego etapu osoba uzależniona może wypić więcej, często też mocniejszych trunków, ale odczuwa dotkliwe skutki odstawienia alkoholu – takie jak drżenie rąk, pocenie się, lęk czy omamy. Na tym etapie zazwyczaj następuje utrata kontroli nad piciem. Pojawiają się również inne skutki psychiczne i fizyczne uzależnienia – m.in. zaniedbanie obowiązków, utrata dotychczasowych relacji oraz pogarszający się stan zdrowia.
Jak wyjść z nałogu?
By udało się uporać się z uzależnieniem od alkoholu należy przede wszystkim mieć świadomość, że jest się osobą chorą. Samodzielne próby walki z nałogiem są bardzo ważne, jednak trzeba także udać się po pomoc do specjalisty. Bez kompleksowego wsparcia medycznego i psychologicznego szanse na trwałe wyleczenie są bardzo ograniczone.
Kiedy u alkoholika jest świadomość swojego problemu, następuje etap walki, w którym niezwykle ważna jest motywacja. W tym celu można skorzystać z pomocy Ośrodka Leczenia Alkoholizmu. Pierwszym krokiem do zdrowia jest trzeźwość, ale należy pamiętać, że wyleczenie z nałogu to po pierwsze detoksykacja i trwanie w trzeźwości, a po drugie poprawa stanu psychicznego uzależnionej osoby.
Detoksykacja organizmu
Detoksykacja powinna odbywać się pod nadzorem medycznym, ponieważ gwałtowne odstawienie alkoholu może prowadzić do zespołu abstynencyjnego, który w skrajnych przypadkach zagraża życiu (majaczenie alkoholowe). Specjaliści stosują farmakoterapię łagodzącą objawy oraz monitorują funkcje życiowe pacjenta.
Terapia psychologiczna i wsparcie
Po etapie detoksykacji konieczna jest terapia psychologiczna, która pomaga zidentyfikować przyczyny sięgania po alkohol, buduje mechanizmy radzenia sobie ze stresem oraz uczy nowych wzorców zachowań. Terapia grupowa, indywidualna oraz wsparcie grup samopomocowych (np. Anonimowych Alkoholików) stanowią filar długoterminowego leczenia.
Kim jest alkoholik?
Alkoholik jest zazwyczaj osobą, która wstydzi się swojego uzależnienia i czuje się wyobcowana ze społeczeństwa w związku ze swoją chorobą. Głównie z tego względu leczenie alkoholizmu powinno odbywać się poprzez terapię, która będzie obejmować także opiekę psychologiczną i psychiatryczną. Kompleksowe podejście terapeutyczne zwiększa szanse na trwałe utrzymanie abstynencji oraz odbudowę relacji społecznych.
By pomóc osobie uzależnionej należy być dla niej wsparciem i pomocą, ale nie pobłażać. Niezbędne jest uświadomienie jej konieczności leczenia i wspieranie w tej drodze do trzeźwości. Ważne jest również unikanie współuzależnienia – czyli sytuacji, w której najbliżsi nieświadomie umożliwiają dalsze picie poprzez tolerowanie destrukcyjnych zachowań czy przejmowanie odpowiedzialności za konsekwencje działań alkoholika.
Skorzystaj z pomocy Prywatnego Ośrodka Leczenia Alkoholizmu Terapie Tu i Teraz – http://www.alkoholizm.org.pl/.
