Rozdzielność majątkowa w ostatnich latach stała się bardzo popularna i decyduje się na nią co trzecia para planująca związek małżeński. Okoliczności jej podpisania są różne — niektórzy podpisują ją z konieczności wynikającej z prowadzonej działalności gospodarczej, inni kierują się potrzebą zabezpieczenia majątku. W powszechnym odczuciu intercyza bywa traktowana jako przejaw braku zaufania do drugiej połówki, choć często pełni rolę czysto praktycznego narzędzia porządkującego sprawy finansowe.
Czym dokładnie jest intercyza
Intercyza stanowi umowę majątkową zawartą między małżonkami, która precyzyjnie określa zasady zarządzania ich majątkiem. Zawierana jest w sytuacji, kiedy oboje partnerzy wyrażają wolę szczegółowego uregulowania kwestii majątkowych. Najczęstszą przyczyną podpisywania tego rodzaju umowy bywa różnica statusu finansowego — gdy jeden z partnerów posiada znacznie większy kapitał, nieruchomości lub prowadzi działalność gospodarczą. Równie powszechnym motywem staje się chęć zabezpieczenia się na wypadek ewentualnego rozpadu związku, co pozwala uniknąć późniejszych sporów i skomplikowanych postępowań sądowych.
Jakie są koszty podpisania intercyzy
Wysokość opłat uzależniona jest od momentu spisania umowy — inaczej wygląda kalkulacja przed, a inaczej po zawarciu małżeństwa. Jeżeli partnerów nie łączy jeszcze przysięga małżeńska, koszt plasuje się w granicach 550 złotych. Kwota ta obejmuje wynagrodzenie notariusza oraz podatek od czynności cywilnoprawnych. W przypadku konieczności uzyskania dodatkowych odpisów aktu notarialnego należy liczyć się z wydatkiem rzędu kilkunastu złotych za każdy egzemplarz.
Jeżeli decyzja o intercyzie zapada po ślubie, sytuacja komplikuje się, gdyż koszty zależą wówczas od wartości wspólnego majątku małżonków. Przykładowo — przy majątku oszacowanym na 3000 złotych opłata wynosi 100 złotych. Jeśli jednak wspólny dorobek obejmuje nieruchomości, inwestycje lub przedsiębiorstwo o znacznej wartości, koszty notarialne mogą sięgać nawet kilku tysięcy złotych. Skala wydatku związanego z formalnym rozdzieleniem majątku wpływa na decyzję wielu par — część z nich świadomie wybiera podpisanie umowy przed ślubem, uznając to za bardziej ekonomiczne rozwiązanie.
Po co podpisywać intercyzę
Powodów skłaniających małżonków do podpisania tego typu dokumentu jest wiele. Najczęściej zdarza się to w przypadkach, w których małżonkowie lub jedno z nich prowadzi działalność gospodarczą i chce wyznaczyć jasne granice podziału majątku. Intercyza w tym wypadku pełni funkcję ochronną — w sytuacji upadłości firmy lub narastającego zadłużenia następuje rozdzielenie odpowiedzialności za długi współmałżonka. Dzięki temu drugi z partnerów nie traci własnego majątku, co byłoby nieuniknione przy ustawowej wspólności majątkowej.
Innym powodem jest możliwość precyzyjnego dziedziczenia majątku po śmierci współmałżonka, jak również znaczne ułatwienie procedury rozwodowej. Wtedy granice majątkowe są wyraźnie określone w akcie notarialnym i żadne z małżonków nie może rościć pretensji do nie swojej części. Rozdzielność majątkowa pozwala również uniknąć długotrwałych sporów dotyczących wyceny poszczególnych składników majątku oraz ich podziału — wszystko zostało ustalone wcześniej, w sposób przemyślany i dobrowolny.
Ograniczenia wynikające z intercyzy
Jednak podpisanie intercyzy wiąże się z pewnymi obowiązkami i ograniczeniami. Rozdzielność majątkowa uniemożliwia małżonkom wspólne zadłużanie się — nie mogą oni występować razem jako kredytobiorcy przy ubieganiu się o kredyty hipoteczne, gotówkowe czy konsumpcyjne. Jeśli jednak któryś z małżonków decyduje się na zaciągnięcie zobowiązania indywidualnie, wówczas zdolność kredytowa liczona jest osobno, przez co znacząco maleją szanse na otrzymanie kredytu o wysokiej wartości. Banki analizują bowiem dochody i zobowiązania wyłącznie jednej osoby, co ogranicza maksymalną kwotę pożyczki.
Rozliczenia podatkowe przy rozdzielności majątkowej
W przypadku podpisanej intercyzy małżonkowie nie mogą również wspólnie rozliczać się z podatku dochodowego, co w niektórych sytuacjach oznacza wyższe obciążenia fiskalne. Brak możliwości skorzystania z preferencyjnego wspólnego rozliczenia PIT może oznaczać stratę rzędu kilkuset złotych rocznie, szczególnie gdy różnica w dochodach małżonków jest znaczna.
Kiedy warto zdecydować się na intercyzę
Decyzja o podpisaniu intercyzy zależy wyłącznie od małżonków — nie ma obowiązku prawnego, który nakazywałby jej spisanie. Jednak obecnie wiele par planujących małżeństwo decyduje się na taki krok ze względów bezpieczeństwa oraz potrzeby zachowania odrębności finansowej. Jest to dla nich pewna forma zabezpieczenia przed nieprzemyślanymi decyzjami współmałżonka, zadłużeniem wynikającym z działalności zawodowej bądź ewentualnym rozwodem. Dzięki rozdzielności majątkowej unika się bolesnych rozczarowań, długotrwałych sporów sądowych i walki o każdy element wspólnego majątku — wszystko zostało uregulowane z wyprzedzeniem, w atmosferze wzajemnego zaufania i spokoju.
