Bakterie typu bartonella, przenoszone przez zwierzęta i owady, na przykład kleszcze, wywołują groźną chorobę zwaną bartonelozą. Występuje ona w różnych rodzajach w zależności od gatunku bakterii, jaką człowiek został zainfekowany i mogą wywoływać groźne dolegliwości. Z poniższego artykułu poznasz jej objawy oraz metody leczenia.
Bakterie bartonella – charakterystyka
Bartonella to mikroorganizm chorobotwórczy, na który narażone są osoby o bardzo słabej odporności, zwłaszcza te zakażone HIV, po przeszczepach czy zmagające się z chorobami nowotworowymi. Zdarza się jednak, że atakuje również osoby o prawidłowej odporności. Do zakażenia dochodzi przez bezpośredni kontakt z zakażonym zwierzęciem, głównie poprzez podrapanie, ugryzienie przez kota bądź psa. Częściej jednak zarażają koty, szczególnie te małe, stąd potocznie mówi się o niej „choroba kociego pazura”.
Bakteria przenoszona jest także przez stawonogi: kocie pchły, wszy i kleszcze. W miejscu zakażenia powstaje grudka lub pęcherzyk. Pierwszymi objawami są przeważnie powiększone węzły chłonne, niekiedy ich zropnienie, jak również powstający przetok. Mogą również wystąpić gorączka, złe samopoczucie, dreszcze, bóle mięśni i stawów.
Objawy bartonelli podaje również wielkoszynski.pl, wskazując dodatkowo na ziarniniakowate zapalenie spojówek, zmiany zapalne w oczodołach czy zapalenie migdałków. Do zakażeń bartonellą dochodzi w Polsce dosyć często, jednak wciąż jest rzadko rozpoznawalna. W zdecydowanej większości przypadków choroba przebiega całkowicie bezobjawowo, co utrudnia wczesną diagnostykę i wdrożenie odpowiedniego postępowania medycznego.
Rozpoznawanie objawów
Gorączka okopowa (wołyńska, pięciodniowa)
Bakterie bartonelli quintana powodują tzw. gorączkę okopową, zwaną również wołyńską lub pięciodniową. Przenoszone są przez wesz odzieżową, a sama choroba charakteryzuje się wysoką gorączką oraz zaburzeniami świadomości. To schorzenie najczęściej dotyka ludzi bezdomnych i alkoholików ze względu na przebywanie w dużych skupiskach miejskich lub w schroniskach dla bezdomnych, gdzie podstawowe zasady higieny zdecydowanie nie są przestrzegane.
Bartonella quintana odpowiada za zapalenie osierdzia, zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, wywołuje naczniakowatość bakteryjną poprzez występowanie czerwonych guzków naczyniowych na skórze. Powoduje również plamicę wątrobową, co może prowadzić do poważnych powikłań hepatologicznych przy braku wczesnego rozpoznania i terapii antybiotykowej.
Naczyniakowatość bakteryjna
Naczyniakowatość bakteryjna powodowana jest zarówno przez bakterie bartonelli henselae (koci pazur) oraz quintana. Przeważnie występuje u pacjentów z AIDS oraz u osób po przebytych przeszczepach. Najczęstszą formą tej choroby jest zmiana na skórze spowodowana warstwowym namnażaniem się komórek śródbłonka naczyń krwionośnych. Tego typu zmiany mogą występować również w naczyniach wątroby oraz śledziony, prowadząc do upośledzenia funkcji tych narządów.
Bartonelloza przenoszona przez kleszcze
Bartonelloza przenoszona przez kleszcze ma klasyczny przebieg, a typowymi objawami są przewlekłe zmęczenie, objawy grypopodobne, stan podgorączkowy lub spadek temperatury, pieczenie lub kłucie w kończynach, bóle oczu, zapalenie tęczówki, bóle głowy, zaburzenia poznawcze, stany depresyjne, zaburzenia snu i rytmów dobowych, zmiany skórne. W wielu przypadkach chorzy zgłaszają również spadek koncentracji, problemy z pamięcią krótkotrwałą oraz nadwrażliwość na światło i dźwięki.
Terapia bartonellozy
Podobnie jak borelioza, jest chorobą wyjątkowo trudną w leczeniu. Wpływ na to ma ograniczona pula leków oraz wewnątrzkomórkowe bytowanie bakterii w organizmie, a nie wszystkie leki docierają tak głęboko. Dotychczas najlepszą kuracją okazuje się stosowanie co najmniej dwóch antybiotyków przez co najmniej kilka tygodni. Czas leczenia uzależniony jest od przebiegu choroby i obserwowanych efektów.
Dodatkowo pomóc może terapia z zastosowaniem ziół oraz specjalnie wyselekcjonowane suplementy. Oprócz tego niezwykle istotne jest wspomaganie układu odpornościowego i przejście na stosowną dietę, dostarczającej niezbędnych w leczeniu składników odżywczych. Pacjenci często włączają w proces zdrowienia probiotyki, witaminę C oraz witaminę D3, które wspierają regenerację organizmu i wzmacniają odporność.
Warto również podkreślić, że niektórzy chorzy wymagają przedłużonej terapii antybiotykowej, szczególnie w przypadku nawrotów lub współistniejących infekcji odkleszczowych. Decyzję o modyfikacji schematu leczenia podejmuje lekarz na podstawie oceny klinicznej i wyników badań kontrolnych.
