Swędzenie oczu to bardzo uciążliwa dolegliwość, która dotyczy osób w różnym wieku – zarówno dorosłych, jak i dzieci. Najczęściej za przyczynę jej występowania uznaje się alergię. Rzeczywiście, w przeważającej większości przypadków, swędzenie oka wywołane jest działaniem czynników alergennych. Zdarza się jednak, że swędzące powieki są skutkiem innych chorób i schorzeń. Jakich?
- Dlaczego powieki swędzą – przyczyny dolegliwości
- Reakcje alergiczne jako główny czynnik świądu
- Domowe metody łagodzenia dyskomfortu
Dlaczego powieki swędzą – przyczyny dolegliwości
Swędzenie i pieczenie oczu, często połączone z łzawieniem i zaczerwienieniem, to dolegliwość, z którą boryka się wiele osób. Objawy te wiążą się z dużym dyskomfortem, zwłaszcza jeśli pojawiają się nagle podczas pracy lub wakacyjnego wyjazdu. Świąd oka i towarzyszące mu symptomy mogą być spowodowane działaniem wielu czynników, nie zawsze związanych ze wspomnianą wcześniej alergią.
Do grupy najczęstszych przyczyn należą:
- Infekcja wirusowa lub bakteryjna spojówek – patogeny wywołujące zapalenie prowadzą do podrażnienia błon śluzowych, co manifestuje się intensywnym świądem i przekrwieniem
- Zespół suchego oka – niewystarczająca produkcja łez lub ich nadmierne parowanie powodują, że powierzchnia rogówki i spojówki ulega wysuszeniu, co uruchamia reakcję swędzącą
- Podrażnienia wywołane działaniem czynników zewnętrznych – długotrwała praca przed komputerem, klimatyzacja, dym tytoniowy, kurz czy substancje chemiczne mogą prowokować uczucie pieczenia i świądu
W zależności od rodzaju przyczyny odpowiedzialnej za swędzenie oczu, stopień nasilenia dolegliwości może być zróżnicowany, podobnie jak jego charakter, czy też symptomy współwystępujące. Niekiedy towarzyszy im obrzęk powiek, wysięk surowiczopodobny lub uczucie ciała obcego pod powieką. W takich sytuacjach warto wykluczyć poważniejsze schorzenia, które wymagają specjalistycznej interwencji okulistycznej.
Reakcje alergiczne jako główny czynnik świądu
Pomimo tego, że czynników wywołujących świąd gałki ocznej i jej okolic jest wiele, wciąż najczęstszą przyczyną odpowiedzialną za swędzące oczy pozostaje alergia. W jej następstwie bardzo często dochodzi do podrażnień gałki ocznej, połączonych z uczuciem świądu zarówno samego narządu wzroku i jego struktur, jak i swędzenia powiek oraz obszaru skóry wokół oczu. Dodatkowo może pojawić się łzawienie i zaczerwienienie.
Zazwyczaj objawy te występują nagle, niemal natychmiast w momencie zetknięcia się z alergenem. Mogą to być pyłki roślin, roztocza kurzu domowego, sierść zwierząt, kosmetyki lub konserwanty zawarte w kroplach do oczu. Zazwyczaj ustępują samoistnie po ograniczeniu kontaktu z czynnikiem drażniącym. Mogą jednak utrzymywać się przez dłuższy czas, zwłaszcza jeśli czynnik ów był silnie drażniący.
Aby wyeliminować przykre objawy, często konieczne jest zastosowanie środków antyhistaminowych (1). Leki te blokują receptory histaminowe, zmniejszając reakcję zapalną i łagodząc swędzenie. W przypadkach przewlekłych lub sezonowych warto rozważyć konsultację alergologiczną i wykonanie testów skórnych, które pozwolą precyzyjnie określić alergen i wdrożyć odpowiednią profilaktykę.
Domowe metody łagodzenia dyskomfortu
Zastosowanie domowych sposobów w przypadku dolegliwości, która nie jest wywołana alergią, może dotyczyć wyłącznie podrażnień spowodowanych na przykład długą pracą przy komputerze, czy też tzw. zespołem suchego oka, a więc przyczynami niezwiązanymi z żadnym stanem chorobowym gałki ocznej.
W ich przypadku zazwyczaj wystarczające okazuje się ograniczenie kontaktu z czynnikiem wywołującym przykre objawy, a także unikanie przebywania w pomieszczeniach, w których jest suche powietrze. Nawilżacze powietrza oraz regularne przewietrzanie pomieszczeń mogą znacząco poprawić komfort oczu, zwłaszcza w sezonie grzewczym.
Dodatkowo zaleca się stosowanie środków farmakologicznych, dostępnych bez recepty, których zadaniem jest nawilżenie struktury oka i zachowanie odpowiedniego filmu łzowego. Najczęściej mają one postać kropli do oczu (krople na swędzące oczy), które stosuje się zgodnie z zalecaniami dołączonymi do opakowania. Preparaty te zawierają substancje imitujące naturalne łzy, takie jak hialuronian sodu, który tworzy ochronną warstwę na powierzchni rogówki.
Pomocne mogą być również zimne okłady z czystej wody lub rumianku, które łagodzą podrażnienie i zmniejszają obrzęk powiek. W przypadku długo utrzymujących się dolegliwości lub ich nawrotów zaleca się konsultację okulistyczną (2), aby wykluczyć stany wymagające farmakoterapii lub leczenia specjalistycznego.
Przeczytaj więcej na https://adamed.expert/.
Bogacka E. Alergiczne zapalenie spojówek. https://okulistyka.mp.pl/chorobyoczu/chorobyspojowki/69492,alergiczne-zapalenie-spojowek. Data dostępu: 20.05.2018
Bogacka E. Świąd oczu. https://okulistyka.mp.pl/objawychoroboczu/73993,swiad-oczu. Data dostępu: 20.05.2018
