Transportowanie samolotem – za i przeciw

Transport lotniczy staje się dziś coraz bardziej popularny i góruje często, w przenośni i dosłownie, nad innymi formami przemieszczania towarów. Swój początek miał tuż po drugiej wojnie światowej, kiedy odkryto jego niewątpliwe zalety i do dnia dzisiejszego korzysta się z jego dobrodziejstw, najczęściej na trasach między Europą a innymi kontynentami takimi jak Ameryka Północna czy Południowa, Australia i Azja. Czy zawsze się on jednak sprawdza i czy w każdych warunkach warto na niego postawić? Oto lista jego wad i zalet, które niewątpliwie trzeba wziąć pod uwagę, wybierając odpowiednią formę transportu dla swojego ładunku.

Zalety transportu lotniczego

Przemieszczanie ładunków drogą powietrzną oferuje szereg korzyści, które sprawiają że ta forma transportu jest często pierwszym wyborem firm działających na rynkach międzynarodowych. Poniżej przedstawiamy najważniejsze atuty przewozu lotniczego.

Najwyższy poziom bezpieczeństwa przesyłek

Mimo że katastrofy lotnicze są zazwyczaj dużo mocniej nagłaśniane niż wypadki samochodowe, tych drugich jest bez wątpienia więcej. Statystyki jednoznacznie pokazują że transport lotniczy charakteryzuje się najniższym współczynnikiem uszkodzeń i utraty ładunków spośród wszystkich dostępnych rodzajów przewozu. Surowe normy bezpieczeństwa obowiązujące w lotnictwie cywilnym, wieloetapowa kontrola techniczna oraz profesjonalne przeszkolenie personelu minimalizują ryzyko problemów podczas przewozu.

Niezrównana szybkość dostawy

Towary transportowane samolotami najszybciej dotrą w wyznaczone miejsce, droga powietrzna daje nam bowiem w tym względzie wspaniałe możliwości. Do miejsc oddalonych o kilka tysięcy kilometrów ładunek dostać może się nawet w kilkanaście godzin. Połączenia międzykontynentalne realizowane są w czasie niemożliwym do osiągnięcia żadnym innym środkiem transportu — przesyłka z Europy do Azji dociera na miejsce w ciągu doby, podczas gdy transport morski wymaga kilku tygodni.

Dostęp do odizolowanych lokalizacji

Samolot dotrze bez problemu w miejsca, które nie są dostępne dla transportu drogowego czy morskiego. Regiony górskie, wyspy pozbawione portów, odległe obszary o słabo rozwiniętej infrastrukturze lądowej — wszystkie te destynacje obsługiwane są najefektywniej właśnie przez lotnictwo transportowe. Jeżeli zatem towar przesłać mamy w tego typu lokalizację, warto postawić na drogę powietrzną jako jedyną realną opcję terminowej dostawy.

Najmniejszy ślad środowiskowy w przeliczeniu na tonę i kilometr

Jeżeli mamy na uwadze otaczające nas środowisko, ważną zaletą transportu lotniczego jest również fakt, że jest to najbardziej ekologiczne rozwiązanie w kwestii przemieszczenia towaru do innej lokalizacji. Nowoczesne samoloty cargo osiągają emisję CO₂ na poziomie około 500 gramów na tonę przewożonego ładunku na kilometr, co w porównaniu z ciężarówkami (około 60-150 g/tkm przy pełnym załadunku) może wydawać się wyższe, jednak biorąc pod uwagę całkowity czas transportu, zużycie paliwa podczas postojów, manewrów oraz konieczność wielokrotnych przeładunków w transporcie intermodalnym, bilans ekologiczny często przemawia na korzyść lotnictwa przy długich trasach.

Minimalne wymogi dotyczące opakowania

W przeciwieństwie do transportu morskiego czy kolejowego, przewóz lotniczy nie wymaga stosowania wzmocnionych kontenerów ani wielowarstwowych zabezpieczeń przed wstrząsami. Ładunek nie podlega gwałtownym przemieszczeniom, nie jest narażony na kontakt z wilgocią czy solą morską, co pozwala na użycie lżejszego opakowania i przekłada się na oszczędności oraz mniejsze obciążenie środowiska materiałami opakowaniowymi.

Wady transportu lotniczego

Pomimo licznych zalet, transport lotniczy wiąże się również z pewnymi ograniczeniami, które mogą być decydujące przy wyborze sposobu przewozu. Poniżej omawiamy główne bariery i trudności związane z tą formą logistyki.

Całkowite uzależnienie od warunków atmosferycznych

Transport lotniczy ma tę dość istotną wadę, że jest całkowicie uzależniony od warunków atmosferycznych. Wszelkie burze czy śnieżyce sprawić mogą, że nasz towar nie dotrze na czas, pomimo tego że wybraliśmy najszybszy środek transportu. Gęsta mgła, silny wiatr boczny czy oblodzenie pasa startowego potrafią zatrzymać operacje lotniska na wiele godzin, a czasem nawet dni. Szczególnie narażone są połączenia w regionach o niestabilnym klimacie oraz w sezonie zimowym.

Konieczność transportu pomocniczego i wielokrotnych przeładunków

Aby przewieźć ładunek na lotnisko pod uwagę wziąć trzeba również zaangażowanie innych środków transportu oraz konieczność wielokrotnego ładowania i rozładowywania pojazdu. Towar musi zostać dostarczony z magazynu do terminalu cargo, następnie załadowany do samolotu, po lądowaniu ponownie przeładowany na pojazd naziemny i dopiero wtedy dostarczony do odbiorcy końcowego. Każdy etap przeładunku zwiększa ryzyko uszkodzeń mechanicznych i wydłuża łączny czas realizacji przesyłki.

Znacząco wyższe koszty operacyjne

Decydując się na transport lotniczy liczyć trzeba się ponadto z wyższymi kosztami, których niestety nie da się w tym przypadku uniknąć. Cena frachtu lotniczego może być nawet 5–10 razy wyższa niż transport morski na tych samych trasach międzykontynentalnych. Do tego dochodzą opłaty lotniskowe, koszty zabezpieczenia ładunku, ubezpieczenia oraz obsługi celnej. Dla wielu kategorii towarów takie nakłady finansowe są po prostu nieuzasadnione ekonomicznie.

Ograniczona ładowność i wymiary przesyłek

Samoloty mają też ograniczoną ładowność, nie możemy przewozić więc nimi towarów o większych gabarytach czy w większej ilości i wtedy nawet nie warto brać go pod uwagę. Standardowe samoloty cargo przyjmują palety o maksymalnych wymiarach 318 cm × 244 cm oraz masie jednostkowej nieprzekraczającej 6800 kg. Przesyłki przekraczające te parametry wymagają specjalistycznych maszyn, co drastycznie podnosi koszty lub w ogóle wyklucza ten sposób transportu.

Restrykcyjne przepisy dotyczące przewożonych substancji

Lotnictwo cywilne podlega najsurowszym regulacjom w zakresie przewozu materiałów niebezpiecznych, płynów łatwopalnych, baterii litowych czy substancji chemicznych. Wiele produktów dozwolonych w transporcie drogowym lub morskim jest całkowicie zakazanych w cargo lotniczym lub wymaga uzyskania specjalnych certyfikatów i deklaracji, co komplikuje procedury i wydłuża czas przygotowania przesyłki.

Transport lotniczy to wspaniała opcja dla firm, które chcą przetransportować nieduże ładunki w jak najszybszym czasie lub w trudno dostępne miejsca. Sprawdza się doskonale przy przesyłkach o wysokiej wartości dodanej, towarach łatwo psujących się oraz w sytuacjach wymagających natychmiastowej reakcji logistycznej. Nie warto jednak korzystać z tego typu opcji, jeżeli trasa transportu nie jest zbyt długa, a firma nie chce wydawać na przewóz znaczących sum. Nie sprawdza się on też zupełnie w przypadku towarów o większych gabarytach, dużej masie czy niskiej marży, o czym niewątpliwie należy pamiętać planując strategię logistyczną.