Coraz więcej osób decyduje się na zakup alkomatu. Jest to bardzo rozsądne, gdyż każdy, kto jest kierowcą powinien mieć absolutną pewność, że siadając za kierownicą samochodu jest trzeźwy. Używanie alkomatu nie tylko zmniejsza prawdopodobieństwo spowodowania przez nas wypadku, ale również może nas uchronić przed otrzymaniem mandatów, a także wieloma poważniejszymi konsekwencjami. Dobry alkomat wymaga co pewien czas kalibracji.
- Regulacja parametrów sensora
- Wykonywanie kalibracji
- Częstotliwość serwisowania
- Procedura kalibracyjna
Regulacja parametrów sensora
Może się wydawać, że alkomat to w gruncie rzeczy proste urządzenie, tak jednak nie jest. Dobry alkomat wymaga tego, by co jakiś czas regulować jego parametry, co określamy mianem kalibracji. Precyzyjnie rzecz ujmując, kalibracja alkomatu jest regulacją sensora z oprogramowaniem alkomatu, w taki sposób, by precyzyjnie wskazywał zawartość alkoholu w wydychanym powietrzu. Tylko regularnie serwisowany i kalibrowany alkomat będzie podawał wiarygodny wynik badania, jest to więc bardzo istotna czynność. Dużo interesujących informacji dotyczących kalibracji alkomatów można przeczytać na stronie: https://lucann.pl/alkomaty-kalibracja.html .
Sensor elektrochemiczny, który stanowi serce urządzenia pomiarowego, reaguje na cząsteczki alkoholu etylowego obecne w wydychanym powietrzu. Z czasem eksploatacji jego czułość ulega naturalnym zmianom – może reagować zbyt intensywnie lub zbyt słabo na określone stężenie alkoholu. Dlatego konieczne jest okresowe dopasowanie charakterystyki sensora do wartości wzorcowych, co gwarantuje zgodność wyników z rzeczywistym stanem trzeźwości badanej osoby.
Pomiar zawartości alkoholu w organizmie nie ogranicza się wyłącznie do diagnostyki po spożyciu napojów wyskokowych. Niektóre leki, płyny do płukania jamy ustnej czy produkty spożywcze zawierające alkohol w śladowych ilościach mogą wpłynąć na chwilowy odczyt urządzenia. Prawidłowo skalibrowany sprzęt pozwala odróżnić faktyczne nietrzeźwienie od krótkotrwałego zanieczyszczenia jamy ustnej substancjami alkoholowymi.
Wykonywanie kalibracji
Czynność ta wymaga odpowiednich warunków oraz profesjonalnego sprzętu, dlatego też wykonują ją wykwalifikowani specjaliści. Samodzielna kalibracja alkomatu jest niewskazana. W wielu miastach polskich znajdują się firmy zajmujące się tego typu usługami, warto zatem z nich korzystać, jeśli chcemy by nasz sprzęt działał bez zarzutu jak najdłużej.
Serwisy specjalistyczne dysponują nie tylko odpowiednim zapleczem technicznym, ale również certyfikowanymi gazami wzorcowymi o ściśle określonym stężeniu alkoholu. Użycie niewłaściwych gazów lub błędne przeprowadzenie procedury może trwale uszkodzić sensor elektrochemiczny, co w efekcie prowadzi do konieczności wymiany kosztownego elementu lub całego urządzenia. Profesjonalny serwis gwarantuje również dokumentację potwierdzającą wykonanie kalibracji zgodnie z wymogami producenta.
Częstotliwość serwisowania
To, jak często powinniśmy kalibrować dany alkomat określa jego producent, istotny jest również stopień eksploatacji. Przyjmuje się jednak, że najczęściej alkomaty poddaje się kalibracji co 6-12 miesięcy lub po wykonaniu konkretnej ilości pomiarów (zwykle około 1500). Istnieją także inne wskazania przekazania alkomatu w ręce specjalistów:
- jeśli zauważymy jawne nieprawidłowości w działaniu, np. alkomat podaje wynik równy 0,00‰ po przebadaniu osoby, która na pewno spożywała alkohol;
- jeśli użyliśmy alkomatu bezpośrednio po spożyciu alkoholu, gdyż tak duże stężenie alkoholu może negatywnie wpłynąć na działanie sensorów;
- gdy wykonujemy ponowne badania alkomatem w sporych odstępach czasu, a wynik wciąż jest ten sam;
- w każdej sytuacji, gdy podejrzewamy, że podawane wyniki pomiaru alkoholu w wydychanym powietrzu są zafałszowane.
Oprócz odpowiednio skalibrowanego alkomatu, na wynik pomiaru wpływ może mieć również bateria, dlatego warto pamiętać o tym, by zawsze była naładowana. Ponadto powinniśmy wybierać baterie dedykowane dla konkretnego modelu.
Intensywność użytkowania ma bezpośrednie przełożenie na tempo zużycia sensora. Alkomat wykorzystywany sporadycznie – na przykład raz w miesiącu – zachowa stabilność pomiarów dłużej niż urządzenie stosowane codziennie w firmie transportowej. W przypadku alkomatów firmowych, które służą do codziennej kontroli trzeźwości pracowników, zaleca się skrócenie interwału kalibracji nawet do 6 miesięcy, niezależnie od liczby wykonanych pomiarów. Warunki środowiskowe, w jakich przechowywany jest sprzęt – wilgotność, temperatura, narażenie na wstrząsy mechaniczne – również wpływają na trwałość kalibracji.
Niektóre modele alkomatów wyposażone są w automatyczne liczniki pomiarów lub systemy przypominające o zbliżającym się terminie kalibracji. Funkcje te znacząco ułatwiają zarządzanie serwisem urządzenia i eliminują ryzyko wykonania pomiaru sprzętem, którego dokładność nie jest już gwarantowana.
Procedura kalibracyjna
Aby wyregulować alkomat niezbędne są odpowiednie warunki – określona wilgotność, temperatura oraz właściwa siła przepływu powietrza o stałym stężeniu alkoholu. Alkomat jest uruchamiany w trybie kalibracji, a następnie podłączany do urządzeń wzorcowych, dzięki którym sensor zapamiętuje ilość wydychanego alkoholu. Każdy właściwie skalibrowany alkomat uzyskuje certyfikat kalibracji firmy, która się tym zajmowała.
Procedura wymaga zastosowania co najmniej dwóch punktów kalibracyjnych – najczęściej 0,00‰ (powietrze neutralne) oraz wartość z zakresu 0,25–0,50‰, która odpowiada typowemu stężeniu alkoholu badanemu w praktyce. Dzięki temu sensor zostaje dopasowany zarówno do stanu zerowego, jak i do rzeczywistych warunków pomiaru. W bardziej zaawansowanych procedurach stosuje się trzy lub więcej punktów kalibracyjnych, co zwiększa liniowość charakterystyki sensora w szerokim zakresie stężeń.
Certyfikat kalibracji stanowi dokument potwierdzający, że urządzenie spełnia wymogi producenta oraz norm metrologicznych. W przypadku alkomatów używanych w celach służbowych lub dowodowych, posiadanie aktualnego certyfikatu może być obowiązkowe – jego brak dyskwalifikuje wynik pomiaru w postępowaniu administracyjnym lub sądowym. Dlatego tak ważne jest, by po każdym serwisie żądać od wykonawcy kompletu dokumentacji.
Prawidłowo przeprowadzona kalibracja wydłuża żywotność sensora elektrochemicznego oraz zapewnia, że urządzenie będzie działało zgodnie z oczekiwaniami przez cały okres między kolejnymi przeglądami. Regularna dbałość o sprzęt pomiarowy to inwestycja w bezpieczeństwo własne i innych uczestników ruchu drogowego.
