Hemoroidy to dość wstydliwa przypadłość, o której mało kto chce mówić. Prawda jest jednak taka, że ta choroba dotyka praktycznie co drugiego Polaka, a co za tym idzie, jej powszechność jest zatrważająca, a wizyty u lekarza nie powinno się odkładać. Czym są hemoroidy i jak można je skutecznie leczyć?
• Czym są guzki krwawnicze?
• Przyczyny powstawania hemoroidów
• Kiedy udać się do lekarza?
• Metody leczenia hemoroidów
• Domowe sposoby na hemoroidy
Czym są guzki krwawnicze?
Hemoroidy to potoczna nazwa guzków krwawniczych czy też żylaków odbytu, które znajdują się tuż pod błoną śluzową odbytu. U zdrowych ludzi są to niewielkie uwypuklenia, która pomagają w uszczelnianiu kanału odbytu, gdy zwieracze się zaciskają — krew zostaje zatrzymana, a w przypadku rozluźnienia odpływa. Niestety czasem hemoroidy zbytnio się powiększają, a okolice odbytu stają się nabrzmiałe. Może też pojawiać się krew wypływająca z guzków. Czujemy wówczas dyskomfort zwłaszcza przy wypróżnianiu się, a towarzyszy temu ból oraz swędzenie w okolicach odbytu. Stopień zaawansowania choroby określa się w czterostopniowej skali — od niewielkich zmian widocznych tylko podczas badania proktologicznego, przez guzki widoczne podczas parcia, po te stale wypadające na zewnątrz.
Przyczyny powstawania hemoroidów
Ta choroba jest zjawiskiem powszechnym, ponieważ w dużej mierze odpowiada za to nasz współczesny styl życia. Bardzo często problemy pojawiają się, gdy nasza dieta jest nieodpowiednia i zawiera zbyt mało błonnika pokarmowego oraz wody. Hemoroidy mogą również pojawiać się u osób cierpiących na zaparcia, takich, którzy na co dzień noszą duże ciężary, a także sportowców, od których wymagany jest spory wysiłek fizyczny. Innym czynnikami, które mogą sprzyjać hemoroidom jest siedzący albo stojący tryb życia czy też nadwaga. Często hemoroidy pojawiają się także u kobiet w ciąży ze względu na ucisk rosnącej macicy na naczynia żylne oraz zmiany hormonalne osłabiające ściany żył.
Czynniki ryzyka rozwoju żylaków odbytu
- Przewlekłe zaparcia i nadmierne parcie podczas wypróżniania
- Dieta uboga w błonnik i płyny
- Długotrwałe siedzenie lub stanie w jednej pozycji
- Nadwaga i otyłość brzuszna
- Ciężka praca fizyczna i dźwiganie ciężarów
- Ciąża i poród naturalny
- Predyspozycje genetyczne do osłabienia ścian naczyń
- Wiek powyżej 50 lat
Kiedy udać się do lekarza?
Z pewnością z tym problemem warto jest się udać do lekarza i nie wstydzić się swojej przypadłości. Jest to choroba cywilizacyjna i dotyka bardzo wielu osób, wciąż jednak pozostaje tematem tabu. Lekarz jest jednak osobą, do której nie powinno się mieć zastrzeżeń i udać się po pomoc jak najszybciej, bo wyleczyć hemoroidy da się całkiem prostymi metodami, a zaniedbanie leczenia może w późniejszym czasie wymagać interwencji chirurga. Można także przy wsparciu lekarskim leczyć się także domowymi sprawdzonymi metodami. Wizyta u lekarza pierwszego kontaktu, a także proktologa są więc niezbędne, żeby w ogóle określić czy choroba występuje i na jakim jest etapie.
Niepokojące objawy wymagające pilnej konsultacji
- Krwawienie z odbytu trwające dłużej niż kilka dni
- Intensywny ból utrudniający normalne funkcjonowanie
- Guzki wypadające na zewnątrz niemożliwe do wciśnięcia z powrotem
- Towarzyszące gorączce i ogólnemu osłabieniu organizmu
- Zmiana koloru stolca na czarny lub smoliste zabarwienie

Metody leczenia hemoroidów
Wszystko zależy od tego, na jakim etapie znajduje się choroba. Obok specjalnie przepisanych leków, które mają łagodzić objawy i odnowić podrażnioną błonę śluzową, czasem wymagane jest znacznie poważniejszy zabieg, mający na celu usunięcie hemoroidów u chirurga. To jest już jednak ostateczność i zdecydowanie powinno być to skonsultowane z lekarzem, także co do metody takiego usuwania.
Zabiegi ambulatoryjne przy średnio zaawansowanych zmianach
- Krioterapia — zamrażanie guzków ciekłym azotem w temperaturze minus 196 stopni Celsjusza
- Laseroterapia — usuwanie zmian za pomocą wiązki lasera niszczącej tkankę hemoroidu
- Metoda Barrona — podwiązywanie guzków gumowymi opaski, co prowadzi do ich obumierania i opadnięcia
- Skleroterapia — wstrzykiwanie substancji powodujących zasklepianie się naczyń krwionośnych
- Koagulacja podczerwienią — działanie ciepłem na guzki powodujące ich zmniejszenie
Przy lżejszych objawach niewymagających interwencji chirurgicznej czy specjalnych zabiegów ambulatoryjnych dobrze jest się wspomóc domowymi sposobami. Lekarz może również zalecić zmianę diety i zwiększenie aktywności fizycznej jako podstawę terapii.
Domowe sposoby na hemoroidy
Hemoroidy można leczyć kilkoma metodami, z których warto jest wymienić tabletki, maści oraz czopki. Takie specjalnie wybrane preparaty pomagają w zmniejszeniu napięcia żył, łagodzą dolegliwości bólowe, hamują krwawienie, uszczelniają i wzmacniają naczynia. Przy łagodnych dolegliwościach dobrym rozwiązaniem będą czopki, z kolei przy silnych, gdzie okolice odbytu są bardzo podrażnione, lepsze będą maści.
Preparaty dostępne bez recepty
- Maści z hydrokortyzonem redukujące stan zapalny
- Czopki z lidokainą łagodzące ból miejscowo
- Preparaty z wyciągiem z kasztanowca uszczelniające naczynia
- Środki z dodatkiem aloesu kojące podrażnienia
- Produkty zawierające rutynę wzmacniającą ściany żył
Kąpiele i okłady łagodzące objawy
Warto też pamiętać o ciepłych kąpielach z olejkami o właściwościach przeciwzapalnych, żeby złagodzić ból i zmniejszyć obrzęk. Okłady to także dobry pomysł na leczenie — kostki lodu dobrze złagodzą ból, można też wykorzystać ugotowany sok z cebuli z kilkoma kroplami oliwy. Zimny kompres aplikuje się na maksymalnie 10–15 minut, zawsze z przerwami, aby nie uszkodzić tkanek.
Nasiadówki w warunkach domowych
Dobrym pomysłem są również domowe nasiadówki w ciepłej wodzie przez maksymalnie 10 minut. Do ciepłej wody (40 stopni) dodaje się naparu kory dębu, rumianku albo manganianu potasu. Powinno to pomóc złagodzić dolegliwości bólowe związane z hemoroidami. Nasiadówki można powtarzać 2–3 razy dziennie, szczególnie po wypróżnieniu. Kora dębu działa ściągająco i przeciwzapalnie, rumianek łagodzi podrażnienia, a manganian potasu ma właściwości antyseptyczne.
Zmiany w diecie wspierające leczenie
- Zwiększenie ilości błonnika do minimum 25–30 gramów dziennie
- Picie co najmniej 2 litrów wody lub ziołowych herbat
- Włączenie do menu produktów bogatych w rutozyd (gryka, czarna porzeczka)
- Unikanie potraw ostrych, mocno przyprawionych i alkoholu
- Regularne spożywanie owoców (śliwki, morele, jagody) poprawiających perystaltykę
- Ograniczenie kawy i mocnej herbaty na rzecz napojów roślinnych




