- Chirurgia stomatologiczna – definicja
- Zabiegi chirurgii stomatologicznej
- Kiedy udać się do chirurga stomatologa
Czym zajmuje się chirurgia stomatologiczna
Niewielu z nas wie, co to jest chirurgia stomatologiczna, bądź ma błędne wyobrażenie na temat tej dziedziny stomatologii. Jej obszarem zainteresowania nie są jedynie zęby, a cała jama ustna człowieka. Zajmuje się jej operacyjnym leczeniem, obejmując również tkanki miękkie, przyzębie oraz struktury kostne szczęki i żuchwy.
Chirurg stomatolog posiada wiedzę dotyczącą stomatologii, którą uzyskał na kierunku lekarsko-dentystycznym. Aby móc wykonywać ten zawód konieczne jest ukończenie specjalizacji chirurga stomatologicznego, która trwa zazwyczaj pięć lat i obejmuje intensywne szkolenie praktyczne w zakresie zabiegów operacyjnych.
Chirurgia stomatologiczna bardzo często bywa mylona z chirurgią szczękową. Warto jednak pamiętać, że ma ona węższy zakres działania – dotyczy wyłącznie jamy ustnej oraz przylegających struktur. Chirurgia szczękowa skupia się na jamie ustnej, szczęce i okolicach potylicy, obejmując również bardziej złożone przypadki wymagające interwencji neurologicznych lub onkologicznych. Warto także zaznaczyć, że chirurgiem szczękowym może zostać zarówno absolwent kierunku lekarskiego, jak i lekarsko-dentystycznego, co daje tej specjalności szerszy zakres kompetencji.
Zakres zabiegów wykonywanych przez chirurga stomatologicznego
Chirurgia stomatologiczna zajmuje się niwelowaniem szeregu nieprawidłowości w obrębie jamy ustnej. Jednym z częściej wykonywanych zabiegów są skomplikowane ekstrakcje zębów, głównie tzw. zębów mądrości, niemożliwe do wykonania przez stomatologa ogólnego ze względu na ich nietypowe położenie lub stopień retencji. Dodatkowo chirurg stomatologiczny może wykonać zabieg autotransplantacji zęba polegający na przeszczepieniu zęba w miejsce utraconego wcześniej, co stanowi alternatywę dla implantu w wybranych przypadkach klinicznych.
Często wykonywanym zabiegiem jest także operacja Caldwella-Luca, która polega na zewnątrznosowym otwarciu zatoki szczękowej. Zabieg ten stosuje się w przypadku pojawienia się stanów zapalnych z udziałem ropy oraz ciała obcego w zatoce szczękowej, a także przy przewlekłych infekcjach niezareagowujących na leczenie farmakologiczne. Współczesna chirurgia coraz częściej stosuje techniki endoskopowe, które minimalizują inwazyjność tego zabiegu.
Chirurgia stomatologiczna zajmuje się także rekonstrukcją lub korekcją szczęki. Bardzo często związane są one z przeszczepianiem kości, nerwów lub skóry z innych obszarów ciała pacjenta, co znajduje zastosowanie szczególnie po urazach twarzoczaszki lub w przygotowaniu do leczenia implantoprotetycznego. Ponadto w jej zakresie leży wykonywanie skomplikowanych zabiegów, takich jak: resekcja wierzchołka korzenia czy podniesienie dna zatoki szczękowej – procedury niezbędnej przy niewystarczającej wysokości kości w obrębie szczęki bocznej.
Praca chirurga stomatologicznego bardzo często związana jest z rakiem jamy ustnej. Chirurdzy diagnozują chorobę poprzez biopsję podejrzanych zmian, a także koordynują jej leczenie we współpracy z onkologami i radioterapeutami. Gdy konieczna jest operacja mająca na celu usunięcie nowotworu, przeprowadzają ją, nierzadko łącząc zabieg z natychmiastową rekonstrukcją usuniętych struktur.
W jakich sytuacjach należy skonsultować się z chirurgiem stomatologicznym
Zalecenie udania się do chirurga stomatologicznego bardzo często otrzymuje się od stomatologa, który nie posiada umiejętności pozwalających na usunięcie „trudnego” zęba, np. z głęboko osadzonymi korzeniami lub w nietypowym położeniu. Ponadto wizyta u tego specjalisty konieczna jest np. w przypadku wszczepiania implantów zębowych, szczególnie gdy wymaga to augmentacji kości, czy zabiegów endodontycznych wymagających podejścia chirurgicznego.
Do chirurga stomatologicznego należy wybrać się także w przypadku podejrzenia stanu przednowotworu lub nowotworu w obrębie: jamy ustnej, stawów skroniowo-żuchwowych oraz kości twarzoczaszki. Niepokojące objawy to długo niegojące się owrzodzenia, białe lub czerwone plamy na błonie śluzowej, guzki czy utrzymujące się bóle szczęki niewyjaśnione innymi przyczynami.
Warto zaznaczyć, że zabiegi chirurgii stomatologicznej obarczone są ryzykiem, dlatego nie każdy może do nich przystąpić. Przeciwwskazaniami do wykonania zabiegu mogą być:
- nieprawidłowy przepływ powietrza przez zatoki
- nieprawidłowe ustawienie zgryzu lub szczęki wymagające wcześniejszej korekcji ortodontycznej
- tzw. suchy zębodół, czyli zapalenie kości wrostka zębodołowego wywołane przez brak skrzepu w miejscu ekstrakcji zęba przed jego wygojeniem
- zapalenie kości lub osteomielitis
- zaburzenia krzepnięcia krwi wymagające modyfikacji leczenia farmakologicznego przed zabiegiem
- niekontrolowana cukrzyca spowalniająca gojenie ran pooperacyjnych
Przed planowanym zabiegiem chirurg przeprowadza szczegółowy wywiad dotyczący chorób przewlekłych, przyjmowanych leków oraz alergii, aby zminimalizować ryzyko powikłań i dostosować protokół leczenia do indywidualnych potrzeb pacjenta.
